Trẻ chậm nói, chuyện không của riêng ai (Phần 2)

Những gợi ý nhận diện trẻ chậm nói

• 1 tuổi: không hề bập bẹ hoặc bắt chước nói theo những câu nói của bạn.

• 18 tháng: trẻ không hề nói dù chỉ là một từ hoàn chỉnh.

• 2 tuổi: trẻ chỉ nói một vài từ và giao tiếp hầu hết chỉ thông qua những tiếng càu nhàu và chỉ trỏ, hoặc trẻ bỗng mất hẳn kỹ năng ngôn ngữ của mình.

• 2 tuổi rưỡi: chỉ nói được những âm đơn lẻ, nói không rõ ràng cả từ hoặc vốn từ ít hơn 50 từ.

• 3 tuổi: người lạ không hiểu được lời trẻ nói hoặc khi nói chỉ sử dụng một cụm gồm 2 từ đơn giản.

Can thiệp trẻ chậm nói

Tùy theo mức độ nặng, nhẹ trẻ chậm nói được can thiệp theo 4 cấp độ sau đây:

- Cấp độ 1: can thiệp tại gia đình, phụ huynh sẽ được hướng dẫn cách can thiệp thông qua đồ chơi, thông qua giao tiếp giữa những người thân trong gia đình để huấn luyện về mặt ngôn ngữ, trẻ sẽ được theo dõi sự tiến bộ và khám lại tại bệnh viện mỗi 1-3 tháng.

- Cấp độ 2: cho trẻ đi học mẫu giáo bình thường, nhưng quan trọng hơn bố mẹ phải quan tâm nhiều đến trẻ, dành nhiều tình cảm trong việc nỗ lực thúc đẩy ngôn ngữ trẻ phát triển.

- Cấp độ 3: nếu thấy trẻ nói rất chậm so với tuổi, trẻ cần được can thiệp tích cực bằng việc tìm cho trẻ một cô giáo riêng trong việc giúp trẻ phát triển ngôn ngữ.

- Cấp độ 4: cần sự phối hợp của một cô giáo ngôn ngữ, một nhà tâm lý và sự hỗ trợ của bác sĩ nhi khoa, trẻ thường được đưa đến bệnh viện để bác sĩ về tâm lý, ngôn ngữ có những phương pháp tư vấn và chữa trị tích cực.

• Nguyên tắc chung của những cấp độ can thiệp nêu trên là tạo điều kiện tối đa cho trẻ được tiếp xúc với môi trường xung quanh, có bạn bè, có thầy- cô giáo nhằm kích thích trẻ có sự phản hồi lại những gì trẻ nghe thấy, nhận thức được.

• Gia đình hiện đại ngày nay bị tác động rất nhiều bởi cuộc sống thương mại hóa, cha mẹ có quá ít thời gian dành riêng cho đứa con thân yêu của mình, mặt khác sự bùng nổ quảng cáo trên truyền hình cũng như sự hấp dẫn của nhiều loại đồ chơi thời hiện đại đã ảnh hưởng ít nhiều đến quá trình phát triển ngôn ngữ của trẻ. Khi phát hiện con mình chậm nói cha mẹ không nên quá lo lắng mà nên sớm cho trẻ đến các cơ sở Y tế chuyên khoa để được khám và chữa trị đúng cách, đặc biệt tình yêu thương và mối quan tâm sâu sắc của cha mẹ chính là một động lực tích cực giúp trẻ dần dần hòa mình vào môi trường xung quanh, trẻ nhận biết được chính mình, biết phản hồi lại những gì mình nghe thấy và cảm nhận được thông qua lời nói đó cũng chính là lúc cha mẹ cảm nhận được niềm hạnh phúc thiêng liêng từ trái tim mình.

Ths BS Đinh Thạc